Ngày 15/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 169/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Theo Khoản 1 Điều 15 của Nghị định này, 11 hành vi được xác định là trốn thuế trong lĩnh vực hải quan bao gồm:
- Sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp, không đúng thực tế giao dịch để kê khai thuế; tự ý tẩy xóa, sửa chữa chứng từ dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu.
- Khai sai mã số hàng hóa, thuế suất, mức thuế đối với mặt hàng đã được Bộ Tài chính, cơ quan hải quan hướng dẫn.
- Vi phạm quy định tại các điểm b, c, d khoản 3 Điều 10 Nghị định 169/2026/NĐ-CP mà cá nhân, tổ chức không nộp đủ số tiền thuế trước thời điểm lập biên bản vi phạm hoặc trước thời điểm ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính khi hồ sơ vi phạm được chuyển từ cơ quan tố tụng hình sự.
- Làm thủ tục xuất khẩu nhưng không xuất khẩu sản phẩm gia công; sản phẩm sản xuất xuất khẩu; sản phẩm xuất khẩu ra nước ngoài của doanh nghiệp chế xuất.
- Khai sai so với thực tế về lượng của sản phẩm gia công; sản phẩm sản xuất xuất khẩu; sản phẩm xuất khẩu ra nước ngoài của doanh nghiệp chế xuất; hàng tái xuất.
- Không kê khai nguyên liệu, vật tư mua trong nước có thuế xuất khẩu cấu thành sản phẩm gia công xuất khẩu; khai sai phần trị giá nguyên liệu, vật tư, linh kiện xuất khẩu cấu thành sản phẩm gia công làm tăng số tiền thuế được miễn khi nhập khẩu trở lại Việt Nam.
- Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, hàng hóa quản lý theo hạn ngạch thuế quan không đúng mục đích mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan hải quan.
- Khai sai về lượng, tên hàng, chất lượng, trị giá hàng hóa nhập khẩu từ khu phi thuế quan vào nội địa.
- Không ghi chép trong sổ sách kế toán các khoản thu, chi liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
- Bán hàng miễn thuế không đúng đối tượng, định lượng, điều kiện theo quy định của pháp luật.
- Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.
